Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) onderzocht het gebruik en de kosten van drie soorten testen voor de diagnose en opvolging van neurologische en psychiatrische aandoeningen. Het stelde een lijst van aandoeningen op waarbij een EEG (elektro-encefalogram) en EP’s (Evoked potentials) worden aangeraden. De uitvoering en terugbetaling van ERP’s (Event-related potentials) wordt voorlopig niet aanbevolen.
Bij patiënten met neurologische of psychiatrische klachten en/of aandoeningen wordt er vaak een EEG, EP of ERP uitgevoerd. Deze testen worden afgenomen om een diagnose of prognose te stellen, of om de behandeling te sturen of op te volgen.
Een EEG (elektro-encefalogram) meet de elektrische activiteit in de hersenen. Hiervoor worden er een twintigtal elektroden in een soort muts op het hoofd geplaatst. Bij ‘Evoked potentials’ (EP) worden de veranderingen in de hersenactiviteit geregistreerd na het toedienen van prikkels zoals tonen, lichtflitsen of elektronische stimulatie van de huid. ‘Event-related potentials’ (ERP) worden op dezelfde manier als de EP’s gemeten, maar de geteste persoon moet daarbij ook een bepaalde prikkel van andere onderscheiden.
In welke gevallen worden deze testen het best uitgevoerd?
Het KCE beveelt een EEG aan, onder andere bij vermoeden van epilepsie, bij de diagnose van de ziekte van Creutzfeldt-Jacob en van hersenontsteking, bij de prognose van comateuze patiënten en van hersenschade bij pasgeborenen. EP’s worden oa. aangeraden voor de diagnose van akoestisch neuroma (een goedaardige tumor op de oorzenuw), van multiple sclerose bij twijfelgevallen, en van neuropathie (het niet goed functioneren van een of meer fysieke zenuwen).
Op dit ogenblik worden ERP’s niet aanbevolen voor diagnose, prognose en opvolging van patiënten in de klinische praktijk.
Kost van de testen
Vandaag worden EEG’s en EP’s op grote schaal uitgevoerd en terugbetaald door de Belgische ziekteverzekering. Jaarlijks betaalt het RIZV meer dan €24 miljoen voor meer dan 400 000 EEG’s. Het gebruik ervan is de laatste 10 jaar wel stabiel gebleven. EP testen kosten de gemeenschap ongeveer €17 miljoen per jaar. In tegenstelling tot de EEG steeg het gebruik van EP de laatste 10 jaar wel, tot ongeveer 200 000. ERP hebben geen afzonderlijke nomenclatuurcode en worden dus normaal gesproken niet terugbetaald. Bepaalde artsen factureren ze toch onder nomenclatuurcode van EEG of EP. Daardoor kan het gebruik ervan niet onderzocht worden.
Terugbetaling ERP niet aanbevolen
Omdat er vandaag onvoldoende wetenschappelijk bewijs bestaat voor het nut van ERP’s raadt het KCE aan om deze testen niet terug te betalen en om de terugbetaling ervan onder de codes van EEG of EP opnieuw te bekijken. Er bestaat evenmin een klinische rechtvaardiging om 2 of 3 verschillende EP’s bij dezelfde patiënt uit te voeren en terug te betalen.
