Om een kransslagadervernauwing vast te stellen gebruikt men in de Belgische ziekenhuizen steeds meer de multislice CT-scanners (MSCT). Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) vergeleek ze met de klassieke onderzoekstechnieken van het hart. Het is niet aangetoond dat MSCT bijdraagt tot het voorkomen van hartaanvallen of het redden van levens. MSCT is vooral geschikt om normale kransslagaders in beeld te brengen, dus om mensen gerust te stellen. Voor het overige is het niet duidelijk dat de techniek nauwkeurig genoeg is om de andere testen te vervangen. Een nadeel is ook dat de patiënt wordt blootgesteld aan een hoge stralingsdosis. Het KCE raadt een terugbetaling aan onder strikte voorwaarden en het uitvoeren van een nationale klinische studie.
Bij een kransslagadervernauwing krijgt het hart te weinig of geen bloed en zuurstof. Dat kan leiden tot pijn in de borst (angina pectoris), een hartinfarct of zelfs plotse dood. De behandeling kan veelal gebeuren met medicatie. In bepaalde gevallen moet de kransslagader operatief of met een ballonnetje worden vrijgemaakt. In dat geval is een voorafgaande beeldvorming nodig.
Tot voor kort kon een vernauwing alleen in beeld gebracht worden door een coronarografie. Daarbij wordt een buisje langs de lies in een slagader geschoven en een kleurstof rechtstreeks in de kransslagader ingespoten. De patiënt wordt daarvoor meestal in een kliniek opgenomen. Multislice CT-scanners (of MSCT) kunnen door middel van röntgenstralen en een inspuiting van een contrastvloeistof driedimensionale beelden maken van snel bewegende structuren, zoals het hart en de kransslagaders. Bij MSCT volstaat een eenvoudige inspuiting met kleurstof in een gewone ader. Er is geen hospitalisatie nodig, dus het is goedkoper en aangenamer voor de patiënt. De eerste multislice CT-scanners werden tien jaar geleden ontwikkeld en worden nu al in meer dan 20 Belgische ziekenhuizen gebruikt.
Een groot nadeel van MSCT is de hoge stralingsdosis. Eén onderzoek komt overeen met 500 klassieke röntgenopnames van de borstkas. Hiermee gaat een niet te verwaarlozen kankerrisico gepaard. Het heeft de fabrikanten ertoe aangezet om veiligere toestellen op de markt te brengen, maar dit gaat ten koste van de beeldkwaliteit.
Een ander nadeel is dat, als er dan effectief vernauwingen vastgesteld worden, er toch nog een klassiek invasief onderzoek nodig is, om dan de vernauwingen open te maken.
Het KCE ging na of MSCT de klassieke testen voor de diagnose van hartziekten zou kunnen vervangen. Het blijkt dat de techniek goed kan vaststellen dat een kransslagader normaal is. MSCT is dus vooral geschikt om mensen gerust te stellen. Hiervoor zijn er eenvoudigere en goedkopere alternatieven. Anderzijds worden onschuldige verkalkingen soms ten onrechte als vernauwingen beschouwd, wat de mensen onnodig alarmeert. Gevolg is dat ze nutteloze, bijkomende onderzoeken moeten ondergaan. Het is alleszins niet bewezen dat MSCT hartaanvallen voorkomt of levens redt. Over de kosteneffectiviteit van MSCT ten opzichte van de andere technieken bestaan er onvoldoende gegevens.
De realiteit is dat de technologie al ruim is verspreid en dat een toenemend aantal ziekenhuizen dat er nu nog niet over beschikt de introductie ervan overweegt. De overheid heeft voor MSCT voor 2008 een budget van 1.260 000 euro voorzien. Het KCE raadt aan om de terugbetaling te beperken tot patiënten met bepaalde symptomen. Verder zouden radiologen een specifieke opleiding moeten volgen en mag het onderzoek alleen worden aangevraagd door een cardioloog of een urgentist. De patiënten die een MSCT onderzoek ondergaan zouden moeten worden geregistreerd en het voorwerp moeten zijn van een degelijke nationale klinische studie.
