Samenvatting (Frans of Engels)
In België gebruiken veel volwassenen dagelijks antidepressiva omdat ze een depressie hebben doorgemaakt. Vaak gebruiken ze die jarenlang, en soms langer dan de richtlijnen aanbevelen. Voor sommige mensen is dit niet meer nodig: ze voelen zich al lange tijd goed, maar blijven toch antidepressiva nemen. Dit kan leiden tot bijwerkingen en zorgt voor extra kosten voor het zorgsysteem.
Afbouwen van en stoppen met antidepressiva is niet altijd eenvoudig. Patiënten zijn soms bang dat hun depressie terugkomt, en huisartsen en apothekers vinden het niet altijd gemakkelijk om het gesprek aan te gaan.
De GPS-AD studie onderzoekt daarom een nieuwe aanpak, waarbij huisartsen en apothekers meer samenwerken om deze patiënten beter te ondersteunen. De huisarts nodigt de betrokken patiënten uit voor een gesprek. Samen bespreken ze of afbouwen zinvol en haalbaar is. Als ze samen beslissen om te stoppen, maakt de huisarts een afbouwplan op maat van de patiënt. De apotheker volgt dit proces mee op, geeft advies en ondersteunt de patiënt tijdens het afbouwen.
De studie duurt 2 jaar en vindt plaats in huisartspraktijken verspreid over heel België. De onderzoekers vergelijken deze nieuwe aanpak met de gebruikelijke zorg. Ze willen nagaan of deze aanpak helpt om meer langdurige gebruikers te laten stoppen, zonder dat er opnieuw depressieve klachten opduiken.
De naam van de studie GPS-AD (General Practitioner and Pharmacist Support for Antidepressant Discontinuation) verwijst naar de samenwerking tussen huisarts en apotheker en naar de steun en begeleiding (‘GPS’) aan patiënten en zorgverleners bij het samen bekijken of verder langdurig gebruik van antidepressiva nog zinvol is.
| Title | General practitioner & pharmacist support for discontinuing long-term antidepressants in clinically stable patients: a cluster randomised pragmatic trial in primary care. |
| Participants (P) | Adults taking any type of antidepressant prescribed for a primary diagnosis of depressive disorder. Eligible patients have used an antidepressant for at least 6 months (after a first episode of depression) or 2 years (for those at higher relapse risk). |
| Intervention (I) | A structured, stepped-care approach including: • Patient invitation: all eligible patients with long-term antidepressant use in the participating GP practice will receive a review letter and an educational brochure, inviting them to schedule a consultation with their GP to review and discuss their AD use. • If patients are interested, they will be invited to make an appointment with their GP • First GP consultation: the GP reviews patient’s antidepressant use, assesses motivation and readiness to discontinue, provides information about tapering, and motivates the patient to consider discontinuing. o A second GP consultation, if required, (1 to 3 weeks later) The GP creates a personalised tapering plan together with the patient. Both sign an antidepressant tapering agreement. The agreement will also include information explaining the pharmacist’s role. • Two pharmacist consultations: The pharmacist supports and motivates the patient through 2 consultations during the tapering period (one at the start and 1 at the end of tapering). All further follow-up during the tapering process will be provided as needed by the GP and the pharmacist, following usual care. |
| Control (C) | Patients will be supported according to standard care |
| Outcome (O) | 2 co-primary outcomes (measured at 12 months after randomisation): • Discontinuation of antidepressants at 12 months for ≥ 2 months, pt self-reported and prescription check by GP (superiority design) • Occurrence of depressive symptoms, measured by the 9-item Patient Health Questionnaire (PHQ-9) (non-inferiority design) Effectiveness will be concluded only if both endpoints are successfully demonstrated. |
| Trial Design | Cluster-randomised pragmatic trial in primary care settings in Belgium. Randomisation clustered by participating GP practices |
| Sample Size | 324 participants randomised by 60 GP practices |
| Trial duration | 21 months for main study (33 months inc. LTFU) |
| Budget | 1,140,000 € |
| Sponsor | U Gent |
| Chief Investigator | Dr Ellen Van Leeuwen, MD, PhD |
| External partners | Academic centres of general practice: Department of Public Health and Primary Care, Ghent University Department of Public Health and Primary Care, KULeuven Department of Family Medicine and Population Health, Faculty of Medicine and Health Sciences, University of Antwerp Department of Family Medicine and Chronic Care, Vrije Universiteit Brussel Department of General Practice, Université de Liège Department of General Medicine, Université Libre de Bruxelles Centre Académique de Médecine Générale, UCLouvain |
| Number of participating sites | 60 GP practices/ medical centres |
