De Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) en het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) publiceren vandaag een rapport over financiële bescherming en toegang tot gezondheidszorg in de WGO-reeks "Can people afford to pay for health care?". Dit rapport actualiseert de resultaten van KCE-rapport 334 over een billijke toegang tot en financiering van gezondheidszorg.
Volgens het rapport werden in 2020 zo’n 260 000 Belgische gezinnen (of 5,2% van de Belgische gezinnen) geconfronteerd met zogenaamde ‘catastrofale’ gezondheidsuitgaven. Catastrofale gezondheidsuitgaven impliceren dat de uitgaven voor gezondheidszorg dermate oplopen dat een gezin financiële moeilijkheden ondervindt om te voorzien in zijn basisbehoeften, zoals voeding, huisvesting en verwarming. De incidentie van catastrofale gezondheidsuitgaven in België behoort daarmee tot de hoogste in West-Europa, en ze loopt verder op tot 8% van de gezinnen waarvan het gezinshoofd werkloos is en 12% van de gezinnen die op basis van inkomen behoren tot de 20% armsten.
Verschillende factoren die een betaalbare toegang tot gezondheidszorg ondermijnen – vaak met een onevenredige impact op armere gezinnen - weerspiegelen de complexiteit in hetdesign van de Belgische ziekteverzekering. Bijvoorbeeld:
- Eigen betalingen (remgelden en supplementen) zijn van toepassing op nagenoeg alle gezondheidsdiensten en zijn complex in vergelijking met andere landen.
- Hoewel er verschillende maatregelen bestaan om mensen te beschermen tegen hoge remgelden, verliezen deze maatregelen aan doeltreffendheid wanneer ze niet automatisch worden toegekend aan de rechthebbenden.
- De meeste ambulante zorg valt niet onder een verplichte derdebetalersregeling, maar moet door de patiënt worden voorgeschoten en wordt achteraf terugbetaald. Dit is hoogst ongebruikelijk in vergelijking met andere gezondheidssystemen in de Europese Unie.
- De dekking in de verplichte ziekteverzekering van tandzorg, medische hulpmiddelen en vrij verkrijgbare geneesmiddelen is beperkt.
Het rapport stelt ook een reeks beleidsmaatregelen voor die kunnen bijdragen aan het vereenvoudigen en verbeteren van de toegang tot gezondheidszorg voor lage-inkomensgezinnen, zoals
- Het afschaffen van voorschieten en terugbetaling achteraf voor alle gezondheidsdiensten in het verzekerd pakket.
- Het opnemen van alle gezondheidsdiensten (ook bv. voorgeschreven maar niet vergoedbare geneesmiddelen en langdurige psychiatrische zorg) in het plafond van de maximumfactuur. Het verder verlagen van het remgeldplafond voor lage-inkomensgezinnen.
- Het automatisch toekennen van de verhoogde tegemoetkoming (verminderde remgelden) aan alle rechthebbenden om zo administratieve drempels te verlagen.
- Het vrijstellen van lage-inkomensgezinnen van remgelden.
- Het versterken van de prijsregulering van medische hulpmiddelen buiten het verzekerde pakket.
Het persbericht van de WGO kan hier gevonden worden: https://www.who.int/europe/news/item/28-02-2023-can-people-afford-to-pay-for-health-care--new-evidence-on-financial-protection-in-belgium
