Bekijk het video-interview met Jef Adriaenssens, auteur van het KCE- rapport
De vraag naar terugbetaling van psychologische zorg klinkt steeds luider … Het KCE onderzocht een aantal systemen in andere landen , om vervolgens een model te ontwikkelen dat is aangepast aan de Belgische realiteit. Tijdens het project werd uitgebreid overleg gepleegd met de betrokken actoren, via de vertegenwoordigers van de beroepsverenigingen (psychologen, huisartsen en psychiaters) en van de patiënten.
Het voorgestelde systeem omvat twee niveaus : een eerste algemeen niveau, dat vlot, en zonder voorafgaande beperkingen toegankelijk is, en dat vaak voorkomende en gematigde problemen opvangt, en een tweede niveau, dat niet direct toegankelijk is en dat gespecialiseerde zorg aanbiedt, als de zorg op het eerste niveau niet volstaat.
ROL VAN DE HUISARTS OP HET EERSTE NIVEAU
Voor het eerste niveau lieten de onderzoekers zich inspireren door de pilootprojecten van de ‘Eerste Lijns Psychologische Functie ‘ (ELPF) die recent in Vlaanderen werden opgezet, en die zeer goede resultaten opleverden, zowel vanuit het standpunt van de patiënten als van de hulpverleners. Psychologen die speciaal opgeleid zijn voor de eerste aanpak van de meest voorkomende psychische problemen, kunnen er iedereen snel opvangen, in overleg met de huisarts en het bestaande lokale netwerk. Deze psychologen zijn rechtstreeks toegankelijk, zonder voorschrift, of criteria inzake diagnose of ernst van het probleem.
Ze kunnen hun hulp in verschillende kaders aanbieden: in huisartspraktijken, wijkgezondheidscentra, CLB’s, CAW’s, enz., of in een privé praktijk. Op dit eerste niveau kunnen maximum 5 sessies worden gegeven. De ervaring met de ELPF-projecten toonde namelijk aan dat 88% van de mensen na (minder dan) 5 sessies kon worden geholpen of doorverwezen werd naar een meer geschikte hulpverlening.
Daarnaast zijn er ook mensen die liever hun psychische problemen bespreken met hun vertrouwde huisarts. Om de huisartsen, of toch degenen die het wensen, deze centrale rol verder te laten vervullen, beveelt het KCE aan om hiervoor een ‘langdurige consultatie’ met een verhoogd honorarium te voorzien (ook voor maximum 5 sessies).
ROL VAN DE HUISARTS BIJ DE TOEGANG TOT HET TWEEDE NIVEAU
De behoefte aan meer gespecialiseerde zorg (psychotherapie) moet samen door een huisarts en een eerstelijnspsycholoog worden beoordeeld. Het is alleen door de competenties en de kennis over de patiënt en zijn omgeving samen te brengen, dat de problematiek van elke individuele patiënt in al zijn dimensies en complexiteit duidelijk kan worden afgebakend. Hierdoor kan bv. een onderliggende fysieke oorzaak worden uitgesloten.
Door de gevoelige aard van alles wat met geestelijke gezondheidszorg te maken heeft, moet deze uitwisseling van informatie niet noodzakelijk gedetailleerd en uitgebreid zijn. Het respect voor het beroepsgeheim is immers noodzakelijk voor het opbouwen van een vertrouwensrelatie, die nodig is voor een doeltreffende psychologische interventie.
Het gebruik van een gedeeld elektronisch patiëntendossier – met beveiligde toegang - moet de regel zijn. De toegang tot dit dossier wordt trouwens al voorzien voor alle zorgverleners die wettelijk erkend zijn (en die een therapeutische band hebben met de patiënt), en dus ook voor psychologen. Het uitwisselen van informatie zou dus eenvoudig moeten zijn, zonder dat het extra werk met zich meebrengt. Het zou alleszins een groot voordeel opleveren voor de patiënt, die dan niet steeds bij de verschillende zorgverleners zijn probleem moet uitleggen. Voor de grote meerderheid zal SumEHR (wanneer volledig operationeel) voldoende en efficiënt zijn.
EN DE PSYCHIATER?
De plaats en de financiering van de psychiaters wordt in het nieuwe systeem niet gewijzigd. Ze worden echter sterker bevestigd in de rol waarvoor ze uiteindelijk vooral zijn opgeleid, namelijk het behandelen van ernstige en/of complexe mentale aandoeningen. Hun advies kan ook op ad hoc basis worden gevraagd door de eerstelijnshulpverleners, wanneer deze twijfels hebben over de aanpak van bepaalde patiënten.
Voor de synthese van het rapport « Organisatie- en financieringsmodel voor de psychologische zorg», klik hier (1.31 MB) "pdf"
