Moeten we vaccineren tegen Hepatitis A?

In opdracht van het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) onderzocht het Centrum voor de Evaluatie van Vaccinaties (CEV) van de Universiteit Antwerpen het nut en de kosteneffectiviteit van een algemene en een doelgroepgerichte vaccinatie tegen hepatitis A. Op basis van de onderzoeksresultaten pleit het KCE voor de financiering van deze vaccinatie voor alle kinderen (1 tot 12 jaar) die naar gebieden reizen waar de ziekte nog vaak voorkomt. Een algemene vaccinatie van volwassenen en zuigelingen is niet kosteneffectief en de financiering hiervan wordt daarom door het KCE niet aanbevolen.

Hepatitis A is een leverontsteking veroorzaakt door het hepatitis A virus. De ziekte kan gepaard gaan met geelzucht, misselijkheid en moeheid gedurende een aantal weken. Jonge kinderen hebben er meestal weinig of geen last van en vertonen na infectie zelfs vaak geen symptomen. Hoewel complicaties zich vooral bij volwassenen voordoen, is de infectie zeer zelden levensbedreigend en leidt ze zelden tot een levertransplantatie. De besmetting gebeurt meestal feco-oraal, dus door contact met menselijke ontlasting via bvb besmet voedsel, onhygiënische toiletten of een handdruk. Vaccins tegen hepatitis A zijn in België beschikbaar sinds 1992, en worden aangeraden aan reizigers naar gebieden waar de infectie zich nog breed verspreidt onder de bevolking (endemische gebieden), en aan een aantal risicogroepen, zoals bewoners en personeel van instituten voor mentaal gehandicapten.

Dankzij een verbeterde hygiëne komt hepatitis A in België niet vaak meer voor. Daardoor is een groot deel van de volwassenen opgegroeid zonder de infectie door te maken. Soms doet er zich een besmetting voor via voedsel dat door een gebrekkige hygiëne bij de bereiding of de behandeling met hepatitis A besmet is, maar de circulatie van het hepatitis A virus wordt vooral veroorzaakt door infecties (vaak zonder symptomen) bij kinderen. Daarom worden beperkte epidemische opstoten van hepatitis A de laatste jaren vooral gezien in crèches en scholen. De gegevens van deze opstoten suggereren dat het virus vaak wordt meegebracht door kinderen die bij bezoek aan een endemisch gebied besmet raken en het virus terug naar België meenemen. Het meest belangrijke deel van deze kinderen zijn wellicht migrantenkinderen die regelmatig terugkeren naar het land van herkomst van ouders of grootouders en zich daarbij vaak blootstellen aan het virus, bvb door consumptie van besmet water of omgang met lokale kinderen. Om het aantal symptomatische gevallen, geschat op 800 per jaar in België, verder te doen dalen moet in de eerste plaats getracht worden deze import te verminderen.

In samenwerking met het Team Infectieziekten van het Toezicht Volksgezondheid van de Vlaamse Gemeenschap verzamelden en analyseerden de onderzoekers gegevens over ziektelast (aantal gevallen, hospitalisaties, …) en kosten. Een algemene vaccinatie van volwassenen of van zuigelingen van 1 jaar blijkt voor België niet kosteneffectief te zijn. Dat betekent dat de gezondheidswinst die door vaccinatie zou worden behaald te laag zou zijn in verhouding tot de kosten. Vaccinatie van groepen volwassenen is enkel kosteneffectief als die personen een infectierisico hebben dat 4 maal hoger ligt dan het gemiddelde. Het probleem is dat dit risico voor de meeste volwassenen moeilijk kan worden ingeschat.

Vaccinatie van migrantenkinderen van 1 tot 12 jaar die op reis gaan naar een hoog endemisch gebied werd wel kosteneffectief bevonden door het CEV. Op basis van dit onderzoek beveelt het KCE de financiering aan van hepatitis A vaccinatie voor alle kinderen tussen 1 en 12 jaar die op reis gaan naar een endemisch gebied . Daarbij mag de aandacht voor hygiëne in crèches, scholen en ook bij bewerkers van voedsel zeker niet verminderen, om zo de verspreiding van hepatitis A en andere feco-orale infecties af te remmen.