Een nieuwe studie van het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) beschrijft de financiering van de ziekenhuizen in het buitenland, met speciale aandacht voor geneesmiddelen. Het buitenland evolueert naar een all-in financiering: een ziekenhuis krijgt een forfaitair bedrag per patiënt per aandoening, dat alle kosten moet dekken, inclusief deze van de geneesmiddelen. België is het enige land waar een terugbetaling per voorgeschreven product de regel blijft.
De Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid, Rudy Demotte, verzocht om deze studie van het KCE. Deze studie beschrijft de financieringssystemen van ziekenhuizen en de geneesmiddelen in Frankrijk, Duitsland, Zwitserland, Nederland, het Verenigd Koninkrijk en Canada. Ze dient als achtergrondstudie voor het advies van de Multipartite overlegstructuur (artsen, ziekenhuizen en verzekeringsinstellingen) over de toekomstige financiering van geneesmiddelen in de Belgische ziekenhuizen.
De door het KCE bestudeerde landen hebben recent grondige hervormingen in de financiering van hun ziekenhuizen doorgevoerd of zijn daarmee bezig. De landen buiten België kiezen voor een all-in forfaitair systeem van vergoeding van alle kosten per pathologie of ziektebeeld. Een all-in systeem maakt geen onderscheid tussen geneesmiddelen of andere uitgaven: de forfaits per pathologie dekken alle kosten, vaak ook de honoraria van de medisch specialisten. Dit bedrag wordt op voorhand vastgesteld. De meeste landen voorzien wel uitzonderingen, voornamelijk voor zeer dure behandelingen voor bloedziekten of kanker.
In België worden alle ziekenhuisgeneesmiddelen achteraf terugbetaald per individueel verbruikt product. Sinds 1997 is er één uitzondering: het ziekenhuis wordt vergoed met een op voorhand vastgesteld forfaitair bedrag voor het preventief gebruik van antibiotica bij heelkundige ingrepen. De gevolgen van deze verschillende financieringsvormen voor de kwaliteit van zorg zijn onvoldoende bestudeerd. Een all-in forfaitair systeem beloont zuinig geneesmiddelengebruik. Om kwaliteitsvol te handelen dient de all-in financiering wel voldoende hoog te zijn om dit toe te staan.
Dit rapport besluit dat de Belgische financiering van ziekenhuisgeneesmiddelen uniek is. De andere bestudeerde landen hanteren een all-in forfaitair systeem met individuele uitzonderingen. Het Belgische systeem hanteert individuele terugbetalingen met één forfaitaire uitzondering.
