Op vraag van en in samenwerking met het College voor Oncologie besliste het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) een klinische praktijkrichtlijn te ontwikkelen voor de diagnose, behandeling en opvolging van blaaskanker (kanker van de urineblaas). Na een kritische beoordeling van 10 internationale richtlijnen stelden de onderzoekers echter vast dat er al een zeer begrijpelijke, hoogkwalitatieve richtlijn bestond: die van het Britse National Collaborating Centre for Cancer, ontwikkeld op vraag van het gereputeerde NICE (National Institute for Health and Care Excellence). Ze is ook de meest actuele richtlijn, want ze bevat gepubliceerd onderzoek tot juni 2014. Naast de uitgebreide richtlijn ontwikkelde NICE praktijkgerichte algoritmes, die de arts op een zeer duidelijke manier per kankerstadium door de verschillende componenten van de klinische aanpak leiden. De Belgische wetenschappelijke organisaties en patiëntenverenigingen zullen de patiënteninformatie van NICE vertalen naar het Nederlands en het Frans en deze publiceren in september 2015, ter gelegenheid van de European Urology Week.
Waarom het wiel heruitvinden?
Aanvankelijk was het KCE van plan om een volledig nieuwe, uitgebreide richtlijn op te stellen over blaaskanker. Chirurgie, radiotherapie en adjuvante chemotherapie zouden worden onderzocht.
De KCE-onderzoekers vonden 10 richtlijnen van agentschappen uit andere landen of internationale organisaties, die recent werden geactualiseerd of ontwikkeld. Na een kritische beoordeling (‘critical appraisal’) van deze richtlijnen, die kan worden teruggevonden in het KCE-rapport, bleek die van het Britse National Collaborating Centre for Cancer, ontwikkeld op vraag van het gereputeerde NICE (National Institute for Health and Care Excellence) de best onderbouwde en wetenschappelijk meest betrouwbare te zijn. De richtlijn is ook de meest actuele, want ze bevat gepubliceerd onderzoek tot juni 2014. Genoeg redenen dus om te verwijzen naar deze richtlijn, en dus om het wiel niet opnieuw uit te vinden, vond het KCE.
De evaluatie van het KCE werd bezorgd aan de Belgische wetenschappelijke organisaties van urologen en aan patiëntenorganisaties. Daarnaast werd ze besproken in de ontwikkelingsgroep (GDG-Guideline Development Group). Deze bestond voornamelijk uit urologen van Belgische universitaire ziekenhuizen. De GDG ging akkoord met de gebruikte methodologie en met het principe om naar de NICE-richtlijn te verwijzen als de beste die momenteel voorhanden is. Ze concludeerde dat de ontwikkeling van een nieuwe Belgische richtlijn overbodig was, en een verspilling van tijd en middelen zou zijn.
Duidelijke algoritmes per kankerstadium
Het KCE-rapport bevat alle nuttige links naar de richtlijn op de NICE-website (https://www.nice.org.uk/guidance/ng2).
De richtlijn, die enkel in het Engels is opgesteld, is een omvangrijk document, met 929 pagina’s “evidence review” en 500 pagina’s “clinical guideline”. Dit is te omvangrijk voor een vlot gebruik in de dagelijkse praktijk. Daarom ontwikkelde NICE algoritmes en plaatste deze op zijn website. Ze leiden de arts op een zeer duidelijke manier per kankerstadium doorheen de verschillende componenten van de klinische aanpak. Deze algoritmes zullen binnenkort worden gepubliceerd op de website van het College voor Oncologie.
Informeren van de bevolking tijdens European Urology Week
De NICE-website bevat ook informatie voor de patiënt waarin voor elk kankerstadium de diverse behandelingsopties besproken worden. Patiënten worden ook aangemoedigd om aan het behandelend team bepaalde concrete vragen te stellen over de ziekte en de behandeling.
De GDG is eveneens van mening dat de Belgische bevolking meer moet worden geïnformeerd over kanker van de urineblaas. Zo moeten de Belgen de eerste signalen van deze kanker kunnen herkennen (bloed in de urine) en er bewust van worden dat roken het risico verhoogt. De wetenschappelijke verenigingen en patiëntenverenigingen zullen daarom de patiënteninformatie van NICE vertalen naar het Nederlands en het Frans en deze teksten publiceren in september 2015, ter gelegenheid van de European Urology Week.
Oproep aan de wetenschappelijke verenigingen: verspreiden onder de leden aub
Een aantal leden van de GDG merkten op dat de NICE-richtlijnen minder goed gekend zijn bij de Belgische artsen dan deze van de EAU (European Association of Urology). De GDG zag het huidige rapport dan ook als een goede gelegenheid om hun collega’s te wijzen op de goede kwaliteit van de NICE-guideline. De Belgische wetenschappelijke verenigingen voor urologie, radiotherapie en medische oncologie hebben nu de belangrijke taak om deze richtlijn onder hun leden te verspreiden.
Reeks van richtlijnen
De ontwikkeling van ”zorgtrajecten” is één van de initiatieven van Kankerplan 2008-2010 en één van de taken van het College voor Oncologie. Het KCE geeft al een aantal jaren wetenschappelijke ondersteuning aan het College bij de ontwikkeling van klinische richtlijnen. Tot nu toe leidde deze samenwerking al tot de publicatie van richtlijnen over colorectale kanker, hoge gastro intestinale kanker en pancreas-, baarmoederhals-, borst-, long -en teelbalkanker.
