Jaarlijks worden er in België ongeveer 26.000 hoofdtrauma’s opgelopen. De meeste (89%) zijn gelukkig lichte trauma’s (met een Glasgowscore van 13-15 en geen of weinig bewustzijnsverlies). Deze patiënten lopen een laag risico op ernstige hersenbeschadiging (prevalentie ongeveer 7%).
Wat dan te doen? Omdat men het risico niet wil lopen om een mogelijk zwaar hersenletsel over het hoofd te zien, wordt bij deze patiënten uit voorzorg vaak een CT-scan uitgevoerd. Daarbij wordt er geen rekening gehouden met de kosten en de blootstelling aan de schadelijke stralen. Kunnen we degenen die een reëel risico lopen, dan niet beter identificeren ?
In een nieuwe KCE has read for you (442.72 KB) "pdf" onderzocht het KCE een recente publicatie uit de JAMA. Daarin wordt de betrouwbaarheid van twee klinische algoritmes onderzocht, de New Orleans Criteria en de Canadian CT Head Rule, om de patiënten met een zeer klein risico op ernstige hersenbeschadiging te identificeren. Na een kritische analyse van 14 studies met 23.079 patiënten met licht hoofdtrauma, stelden de auteurs vast dat het ontbreken van elk teken vermeld in één van beide algoritmen erop wijst dat de kans op een ernstige hersenbeschadiging laag is. Een CT-scan is dan niet aangewezen.
Een gebruik van deze klinische algoritmes zou dus het aantal CT-scans kunnen beperken.
| New Orleans criteria | Canadian CT Head Rule |
| 1. > 60 jaar | 1. 65 jaar of ouder |
| 2. Braken | 2. Braken (>1 keer) |
| 3. Persisterende anterograde amnesie | 3. Amnesie van langer dan 30 minuten |
| 4. Zichtbaar supraclaviculair trauma | 4. Vermoeden van open schedelbreuk, van indeuking of van schedelbasisfractuur |
| 5. Intoxicatie (alcohol, drugs) | 5. Hoog-energetische schok (voetganger geraakt door een voertuig, passagier uit een voertuig geslingerd, val van > 1 m of meer dan 5 treden) |
| 6. Convulsies | 6. GCS <15 na 2 uren |
| 7. Hoofdpijn |
(adapted from Easter JS et al. JAMA. 2015 Dec 22-29;314(24):2672-81)
De patiënten op wie geen enkel teken van het algoritme van toepassing is, lopen een laag risico op ernstig hersenletsel.
De patiënten op wie één of meerdere tekens van het algoritme van toepassing zijn, kan men naar huis laten vertrekken, in observatie nemen of een CT scan laten ondergaan. De uiteindelijke keuze is afhankelijk van de zorglocatie, de kans op een letsel volgens het oordeel van de clinicus, de voorkeur van de patiënt, het aantal positieve tekens in het algoritme en de aanwezigheid van bepaalde, specifieke elementen.
Download de KCE has read for you over dit artikel (442.72 KB) "pdf"
Lees ook over hetzelfde onderwerp, KCE-rapport 261 : De rol van biomerkers bij het uitsluiten van hersenletsels bij mild schedeltrauma
