Meer chronisch zieken vaccineren tegen seizoensgriep is beste aanpak om aantal ziekenhuisopnames te verminderen

  • 14 juli 2011

Seizoensgriep komt meestal elke winter voor, en verschilt van de zogenaamde grieppandemieën, zoals de H1N1 griep in 2009, die meer sporadisch zijn. Slechts 20% van de chronisch zieken jonger dan 65 jaar wordt vandaag gevaccineerd tegen seizoensgriep. De meest efficiënte manier om het aantal ziekenhuisopnames door deze soort griep te verminderen is het meer vaccineren van deze bevolkingsgroep. Mensen van 75 jaar en ouder worden in ons land wél goed gevaccineerd (meer dan 70 %). Dit wordt het beste behouden of indien mogelijk zelfs nog verhoogd, maar het is niet duidelijk of dit het aantal sterfgevallen bij deze mensen zal verminderen, o.a. omdat hun huidige vaccinatieniveau al zeer hoog is. Dit stelde het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) vast in zijn meest recente studie.

Bepaalde bevolkingsgroepen krijgen voorrang bij vaccinatie
Het aantal griepvaccins is beperkt. Daarom krijgen mensen met een hoger risico op complicaties en overlijden prioriteit bij griepvaccinatie: 65-plussers, personen in instellingen en chronisch zieken. Andere groepen voor wie vaccinatie wordt aanbevolen en terugbetaald zijn zorgverleners, zwangere vrouwen, mensen tussen 50 en 65 jaar oud en pluimvee-en varkenskwekers en hun familieleden. De interministeriële conferentie over gezondheid vroeg het KCE deze voorrangsregeling te bekijken, om zo het gebruik van de beschikbare vaccins nog te optimaliseren.

De onderzoekers werkten een aantal hypothesen uit. De bevolkingsgroep die voorrang zou moeten krijgen verschilt in functie van wat de beleidsmakers willen bereiken.

Verminderen van het globaal aantal griepgevallen: vooral vaccineren van volwassenen van jonger dan 65
Als 20% meer gezonde volwassenen tussen 50 en 65 jaar zouden worden gevaccineerd, zou dit ongeveer 4.000 ambulante griepgevallen helpen voorkomen. Hiervoor zouden wel meer dan 300.000 vaccins nodig zijn. Slechts 11 ziekenhuisopnames en geen enkel overlijden zou worden vermeden. Deze raming is bovendien onzeker, door de onvolledige patiëntengegevens en de virussen die kunnen wijzigen.

Verminderen van aantal ziekenhuisopnames: vooral vaccineren van chronisch zieken
Het aantal vaccinaties van chronisch zieken ligt momenteel laag: slechts 20% van de groep jonger dan 65 jaar werd in 2008 tegen griep gevaccineerd. Nochtans zijn zij, de jongvolwassenen inbegrepen, degenen die het meeste risico lopen op een ziekenhuisopname voor griep of een longontsteking, en een vaccinatie is de meest efficiënte oplossing om dit te voorkomen. Een stijging van het aantal vaccinaties met 20% zou meer dan 200 opnames en 1 tot 15 sterfgevallen helpen vermijden.

Hoog vaccinatiepeil bij 75-plussers behouden of zelfs nog opdrijven
Ook voor de mensen van 75 jaar en ouder helpt het vaccin om ziekenhuisopname te voorkomen, maar van hen wordt reeds meer dan 70 % gevaccineerd, wat al een goed resultaat is. Het KCE beveelt aan om het vaccinatieniveau van deze groep minstens op dit peil te houden, of zelfs nog te verhogen.

Toch is het onduidelijk of het meer vaccineren van ouderen ook het aantal overlijdens zou verminderen. De meeste van de sterfgevallen door seizoensgriep komen voor bij ouderen van 75 en ouder. Het immuunsysteem van deze mensen reageert minder goed op de vaccinatie, en het effect dat vaccinatie juist op hen heeft kon nog niet nauwkeurig worden gemeten. Op basis van de bestaande patiëntengegevens is het ook niet altijd geweten of een sterfgeval te wijten is aan griep. Zodra dit beter kan worden ingeschat moet het KCE misschien zijn conclusies herzien.

In een volgend deel van de studie zal het KCE de kosten-baten verhouding van de vaccins, de onrechtstreekse effecten en de invloed van andere soorten griepvaccins onderzoeken.

 

Enkele cijfers
Seizoensgriepen kunnen in de winter een grote ziektelast veroorzaken. Een griep zonder complicaties veroorzaakt vooral koorts, spierpijn en een droge hoest. Maar ze kan ook een longontsteking en een ziekenhuisopname tot gevolg hebben, vooral bij oudere mensen en jonge kinderen. Volgens de gegevens van het WIV over de huisartsenbezoeken raadpleegde tussen 2003 en 2009 gemiddeld elke winter een kleine 300.000 Belgen de huisarts wegens griep. De helft van de patiënten die de laatste jaren voor longontsteking in een ziekenhuis werd opgenomen was minstens 65 jaar oud, en 22% was jonger dan 5 jaar. Vooral chronisch zieken zijn kwetsbaar: ze lopen 7 maal zoveel kans om met griep of een longontsteking te worden opgenomen. De meeste sterftes door griep komen ook bij deze bevolkingsgroep voor, vooral als ze 65 jaar of ouder zijn (98 % van alle overlijdens door griep).

Voor meer informatie over griep en vaccinatie: www.influenza.be

Voor de meest recente gegevens (2011-2011):  http://influenza.wiv-isp.be

 

RELATED LINKS
Contactpersoon
Gudrun Briat (NL)
+32 (0)2 287 33 54
+32 (0)475 274 115
JAARVERSLAG