Medische zorg op afstand wordt dagelijkse praktijk, maar we zijn er niet klaar voor

  • 27 september 2010

Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) wierp een kritische blik op een nieuwe techniek: de medische zorgverlening op afstand. Als voorbeeld nam het de bewaking op afstand van patiënten met een ingeplante hartdefibrillator. De meerwaarde en de veiligheid zijn vandaag nog niet echt aangetoond, waardoor het KCE terugbetaling nog niet aanbeveelt. Dit kan mogelijk herzien worden als de momenteel lopende studies overtuigender bewijs leveren. Hoe dan ook, een denkoefening over de terugbetaling van de techniek en de juridische omkadering is op korte termijn nodig.

Geneeskundige zorg op afstand zit in de lift: opvolgen van de suikerspiegel bij diabetespatiënten, van het zuurstofgehalte bij een longlijder, van het hartritme bij een hartpatiënt,...De arts krijgt de gegevens doorgestuurd en treedt op als de zaken fout gaan. Geen nutteloze verplaatsingen of uitstel van consultaties meer, het klinkt fantastisch, maar is het dat ook?

Aan de hand van een concreet voorbeeld -het op afstand volgen van patiënten met een ingeplante hartdefibrillator (ICD)- nam het KCE deze nieuwe soort zorgverlening kritisch onder de loep.

Wat is een ICD ?
ICD’s worden ingeplant bij personen met een hoog risico op plotse hartdood. Als het toestel een levensbedreigende hartritmestoornis vaststelt, dient het een elektrische schok toe om het normale hartritme te herstellen. De gezondheidstoestand van de patiënt en de werking van het toestel moeten regelmatig worden nagegaan. Sommige ziekenhuizen organiseren deze controle al op afstand, waarbij de toestelgegevens via een vaste of mobiele telefoonlijn doorgestuurd worden naar een datacentrale. Via een beveiligde toegang kunnen de behandelende artsen daar de gegevens van het toestel opvolgen.

Meerwaarde voor gezondheid en levenskwaliteit nog niet bewezen
Vandaag zijn er nog niet voldoende gegevens om dit soort medische bewaking op afstand van defibrillatoren aan te bevelen. Bij de groep met een laag risico lijkt de veiligheid weliswaar gegarandeerd, maar het is niet duidelijk of de techniek ook een meerwaarde biedt voor de gezondheid en de levenskwaliteit van de patiënt.

Momenteel bieden de fabrikanten de technologie meestal nog gratis aan als onderdeel van hun marketingbeleid. En ook voor de medische opvolging komt de ziekteverzekering niet tussen, omdat deze zorgverlening niet beantwoordt aan het klassieke beeld van de patiënt op consultatie bij de arts. Het KCE beveelt deze terugbetaling in dit geval ook niet aan.

Nadenken over financiering…
Op dit ogenblik worden echter meerdere grotere onderzoeken uitgevoerd, die misschien wel voordelen voor de gezondheid, veiligheid en levenskwaliteit van de patiënt zullen aantonen. In dat geval kan een voorwaardelijke terugbetaling overwogen worden, als er een strikt registratiesysteem wordt opgezet en als de situatie na een aantal jaren opnieuw wordt geëvalueerd.

… en over juridische en klinische richtlijnen
Ook op juridisch gebied is er nog werk aan de winkel. Zorgverlening op afstand doet nieuwe vragen ontstaan over de bescherming van persoonsgegeven, patiëntenrechten en de aansprakelijkheid van de arts en de fabrikant. Daarom zou er een specifieke juridische leidraad moeten worden opgesteld waarin wordt uitgelegd hoe de bestaande wetgeving hierop op moet worden toegepast.

Daarnaast zijn er ook klinische richtlijnen voor artsen nodig, om hen meer houvast te geven. Zoniet riskeert men dat ze ondanks bewaking op afstand toch het aantal consultaties ter plaatse niet verminderen, om aansprakelijkheid te vermijden. Waardoor men meteen één van de voordelen van de techniek misloopt.

Hoe dan ook, deze techniek komt eraan, en een herziening van de financieringsvormen en een verduidelijking van het juridisch kader voor dit soort zorg zullen nodig zijn.
 

GERELATEERD LINKS
Contactpersoon
Gudrun Briat (NL)
+32 (0)2 287 33 54
+32 (0)475 274 115
JAARVERSLAG